Lithium en SGLT2-remmers: farmacologische achtergrond en klinische praktijk

Aios Axel Daams houdt zijn eindreferaat over de interactie tussen SGLT2-remmers en lithium. SGLT2 remmers zoals dapagliflozine en empagliflozine zijn voor veel voorschrijvers in de psychiatrie relatief onbekende middelen. Deze middelen worden steeds breder ingezet, niet alleen bij diabetes mellitus type 2 maar ook bij hartfalen en chronische nierschade, waardoor het aantal patiënten dat ze gebruikt snel toeneemt. Door hun werkingsmechanisme kunnen SGLT2 remmers theoretisch invloed hebben op de renale excretie van lithium, wat deze interactie klinisch relevant maakt voor psychiaters.

In dit referaat bespreekt Axel de farmacologische achtergrond van deze interactie en presenteert hij eigen retrospectief observationeel onderzoek naar veranderingen in lithiumspiegels na introductie van SGLT2 remmers. Het doel is om meer inzicht te bieden in deze interactie, bewustwording hierover te vergroten en handvatten te geven hoe hier in de klinische praktijk mee om te gaan.

Datum: dinsdag 10 februari 2026
Tijdstip: 16.00 – 17.00 uur. Kom a.u.b. op tijd!
Plaats: De Kapel (F1.26), Reinier van Arkel, Bethaniestraat 2 te 's-Hertogenbosch

Accreditatie voor psychiaters, verpleegkundig specialisten, psychologen, s.p.v, verpleegkundigen en verzorgenden is aangevraagd.

Online refereeravond GGz Breburg 28 januari 2026

Hierbij nodigen we je van harte uit voor de online refereeravond van GGz Breburg op woensdag 28 januari 2026 van 18.00-20.00 uur. Tijdens deze bijeenkomst presenteren enkele onderzoekers hun resultaten.

 

Referaat 1: Niet meer door het Lint: Net ff anders of business as usual? Behandeltechnieken, werkalliantie en therapie-effect bij groeps-CGT voor agressieproblematiek

Spreker: CA van Tilburg, GGZ Westelijk Noord Brabant

Agressieproblematiek en (huiselijk) geweld vormen een wereldwijd probleem dat leidt tot kosten en maatschappelijke overlast. Behandelingen voor mensen met agressieproblemen kennen vaak een hoog drop-out percentage en een beperkt therapie-effect. Een goede werkalliantie en maatwerk in therapie zijn daarbij van belang. Niet meer door het Lint is een cognitief-gedragstherapeutische groepsbehandeling voor mensen met agressieproblematiek, waarin CBT-technieken en procesgerichtetechnieken worden toegepast. Het behandelresultaat van en de werkalliantie binnen het behandelprogramma Niet meer door het Lint zijn onderzocht (N=199). NMDHL-cliënten hebben na afloop van de behandeling minder (agressie)klachten. De werkalliantie is stabiel en wordt als goed beleefd. Cliënten bij wie de therapeuten een sterke werkalliantie beleven maken de behandeling vaker af en wonen meer sessies bij.

 

Referaat 2: Onderzoeksprogramma Licht, Leefstijl en Natuur

Spreker: Liselore Snaphaan, GGz Eindhoven en de Kempen en Tilburg Universiteit Tranzo

De geestelijke gezondheidszorg is aan het transformeren van een diagnosespecifieke benadering naar een meer transdiagnostische benadering en van zorg naar preventie. Mentaal herstel vraagt om een gezonde omgeving. Het onderzoeksprogramma Licht, Leefstijl en Natuur wil met wetenschappelijke kennis een bijdrage leveren aan deze transformatie. Er wordt uitleg gegeven waarom deze drie verschillende thema’s belangrijk zijn voor de geestelijke gezondheidszorg en hoe wetenschap hieraan kan bijdragen.

 

Referaat 3: BuitenGewoon behandelen: natuurlijke omgevingen inzetten voor herstel en werkplezier in de GGZ

Spreker: Gabriela Sempértegui, GGz Breburg en Tilburg Universiteit Tranzo

Natuur wordt steeds vaker genoemd als mogelijke bron van herstel en vitaliteit voor cliënten én zorgprofessionals. Internationale en landelijke onderzoeken laten zien dat groen in de werkomgeving samenhangt met hoger mentaal welzijn, betere productiviteit en een lagere vertrekintentie onder zorgprofessionals. Toch wordt natuur nog beperkt benut in de dagelijkse GGZ-praktijk, vooral door gebrek aan faciliteiten, kaders en organisatorische borging.

GGz Breburg verkent met de pilot BuitenGewoon behandelen hoe natuurlijke omgevingen op een verantwoorde manier kunnen worden geïntegreerd in behandeling en begeleiding. Het voorafgaande draagvlakonderzoek onder cliënten, behandelaren en teamleiders laat zien dat er bereidheid en behoefte is, maar ook dat er vragen zijn over veiligheid, werkwijze en organisatorische steun. In een pilot is onderzocht hoe behandelaren buitensessies vormgeven, welke voorwaarden nodig zijn voor veilige en haalbare uitvoering en hoe behandelaren en cliënten deze manier van werken ervaren. Daarbij is gekeken in hoeverre buiten behandelen invloed heeft op de kwaliteit van de behandeling, het werkplezier, het welzijn en de motivatie van behandelaren en cliënten. Voor de pilot zijn een kortdurende workshop en een praktische toolkit ontwikkeld, die eveneens worden geëvalueerd op bruikbaarheid. 

In dit referaat worden de resultaten van het draagvlakonderzoek en de pilot gepresenteerd. Tot slot volgen aanbevelingen voor verdere implementatie, vervolgonderzoek en toepassingen in de klinische praktijk.

 

Programma

17.55 uur Opening door voorzitter

18.00 -20.00 uur Referaten

20.05 uur Afsluiting door voorzitter

Voor meer informatie over de inhoud van de presentaties: Programma_Referaten_28_januari_2026.pdf

 

Aanmelden

Wil je deelnemen meld je dan aan: https://ggzbreburg.capp12.nl/open-courses/courses

Je dient je eenmalig te registreren. Klik op log in en vervolgens op maak een account aan (onderin). Registreer je gegevens en meld je aan.

Let op! De link staat, nadat je bent ingeschreven, in Leerplein bij berichten

Wetenschappelijk referaat Reinier van Arkel

Op dinsdag 21 oktober (van 16.00-17.30 uur) presenteren drie medewerkers van Reinier van Arkel de resultaten van hun onderzoek en gaan hierbij in op wat de resultaten betekenen voor de praktijk. De volgende thema's komen aan bod:


Triadisch werken doen we samen: van onderzoek naar praktijk met Triade 3.0
Spreker: Anita Kerkhof, VS-GGz Reinier van Arkel
Tijdens haar opleiding tot VS heeft Anita onderzoek gedaan naar triadisch werken: de samenwerking tussen cliënt, naaste en behandelaar. Dit heeft geleid tot Triade 3.0 – een werkwijze ontwikkeld door en voor cliënten, naasten en behandelaren.
Triade 3.0 maakt triadisch werken concreet en haalbaar. Het is geen extra taak, maar een manier van werken die bijdraagt aan het herstel cliënten en naasten. In haar presentatie vertelt Anita uit welke onderdelen Triade 3.0 bestaat en hoe de werkwijze binnen Reinier van Arkel uitgerold gaat worden.

Afbouwen doe je samen; Adequate afbouwbegeleiding bij langdurig psychofarmacagebruik in de GGZ
Spreker: Anne Heesakkers, VS-GGz Reinier van Arkel
Langdurig psychofarmacagebruik leidt tot gezondheidsrisico’s door bijwerkingen, terugval en gevoel van afhankelijkheid. Factoren die bijdragen aan langdurig gebruik zijn angst voor terugval, onvoldoende informatievoorziening over afbouw en beperkte overdracht naar de huisarts.

In haar onderzoek beantwoordde Anne de vraag: “Hoe kan de afbouw van langdurig psychofarmacagebruik in de ambulante ggz adequaat worden begeleid door behandelaren?”
Het probleem is complex en gelaagd, met meerdere stappen, perspectieven en betrokkenen. Daarom ontwikkelde Anne een toolkit. Deze toolkit biedt mogelijk de oplossing om de angsten van de cliënt én de huisarts te doorbreken. De cliënt en de huisarts het vertrouwen te geven. De boodschap is helder: “Afbouwen doe je samen”.

Wat we kunnen leren van mensen die een suïcidepoging overleefden?
Spreker: Karlijn Heese, orthopedagoog, GZ-psycholoog i.o., senior onderzoeker Reinier van Arkel
Tijdens haar presentatie deelt Karlijn de resultaten van een kwalitatief onderzoek uitgevoerd door 113 Zelfmoordpreventie. In dit onderzoek zijn mensen geïnterviewd die een zelfmoordpoging hebben overleefd. Hun persoonlijke verhalen geven inzicht in het suïcidale proces: van de overweging van de methode tot de besluitvorming en de voorbereidingen. De nadruk ligt niet op cijfers, maar op échte ervaringen. Daarnaast bespreekt Karlijn concrete aanknopingspunten voor preventie en praktische tips die professionals direct kunnen toepassen.

Praktische informatie
Datum: dinsdag 21 oktober
Tijdstip: 16.00 – 17.30 uur. Kom a.u.b. op tijd!
Plaats: De Kapel (F1.26), Reinier van Arkel, Bethaniestraat 2 te 's-Hertogenbosch

(Accreditatie voor psychiaters, verpleegkundig specialisten, psychologen, s.p.v, verpleegkundigen en verzorgenden is aangevraagd)

Online refereeravond GGz Breburg 10 december 2025

Hierbij nodigen we je van harte uit voor de online refereeravond van GGz Breburg op 10 december van 18.00-20.00 uur. Tijdens deze bijeenkomst presenteren enkele onderzoekers hun resultaten.

 

Referaat 1: Een psychiaterperspectief op ziekte-inzicht

Spreker: Yoni Sadaune, AIOS bij GGz Breburg

Een gebrekkig ziekte-inzicht wordt als een opvallend en veelvoorkomend kenmerk bij psychotische stoornissen genoemd, maar het begrip is allesbehalve eenduidig. Binnen de psychiatrie wordt ziekte-inzicht veelal beschreven als het vermogen van patiënten om problemen in hun functioneren te onderkennen, die problemen toe te schrijven aan (psychotische) symptomen en te erkennen dat deze symptomen behandeld moeten worden. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat ziekte-inzicht een belangrijke factor is voor therapeutische adherentie en dat het samenhangt met behandeluitkomsten zoals ernst van de symptomen, effect van psychotherapie, aantal (gedwongen)opnames en niveau van functioneren. 

Tegelijk is er kritiek om dit begrip op deze manier te hanteren in de klinische praktijk. Het kan de gelijkwaardigheid tussen patiënt en arts ondergraven, en daarmee ook de therapeutische relatie zelf. De aanname is hierbij dat de visie van psychiaters die werken met psychotische patiënten nauw aanleunt bij hoe ziekte-inzicht beschreven wordt in de literatuur. Er is echter weinig bekend hoe psychiaters het begrip ziekte-inzicht daadwerkelijk in hun dagelijkse praktijk conceptualiseren en benaderen. Via semigestructureerde interviews onderzocht Yoni hoe FACT-psychiaters ziekte-inzicht definiëren, welke betekenis zij eraan hechten, en welke rol het speelt in de omgang met hun patiënten. 

Dit referaat bestaat uit twee delen. In het eerste deel bespreekt Yoni de uiteenlopende conceptualisaties van ziekte-inzicht in de literatuur, en hoe deze zich verhouden tot thema’s als stigma, autonomie en de behandelrelatie. In het tweede deel presenteert hij de inzichten uit het kwalitatieve onderzoek.

 

Referaat 2: Samen beslissen 2.0.

Spreker: Ying Maerten, AIOS bij GGz Breburg

Besluitvorming is inherent aan elk behandeltraject, en dus ook van toepassing in de psychiatrie. Samen beslissen is naar verwachting ook voor jongeren van meerwaarde. Of hier sprake van is en in welke mate dit toegepast wordt in de jeugdpsychiatrie is weinig onderzocht. Ying onderzocht in welke mate Samen Beslissen methodisch wordt toegepast bij jongeren. Hoe ervaren jongeren de wijze (kwaliteit) van de besluitvorming? Komt dit overeen met de perceptie van behandelaars? En welke factoren kunnen meespelen in eventuele verschillen?

 

 

Referaat 3: “Samen ADHD: Een exploratief kwalitatief onderzoek naar het perspectief en mogelijke behoefte van volwassen kinderen van senioren met ADHD”

Spreker: Didi van Kleef, AIOS bij GGz Breburg

Binnen de ouderenpopulatie (leeftijd >60 jaar) bevindt zich een substantiële (en groeiende) groep ADHD-cliënten die levenslang een lagere kwaliteit van leven en significant disfunctioneren op meerdere levensgebieden ervaart. Deze negatieve gevolgen blijven niet beperkt tot desbetreffende ADHD- cliënten, maar kunnen ook zorgen voor een grote belasting voor diens naastbetrokkenen en mogelijk ontwikkeling van problemen binnen de ouder-kindrelatie. Er is tot nu toe nauwelijks wetenschappelijk onderzoek beschikbaar naar de ervaring en behoeften van volwassen kinderen van oudere cliënten met ADHD. Het doel van dit exploratieve kwalitatieve onderzoek is meer duidelijkheid verschaffen over dit onderbelichte aspect, namelijk het verkennen van de ervaring en behoeften van volwassen kinderen van oudere cliënten bij wie onlangs op latere leeftijd ADHD is gediagnostiseerd.

 

Programma

17.55 uur Opening door voorzitter

18.00 -20.00 uur Referaten

20.05 uur Afsluiting door voorzitter

Voor meer informatie over de inhoud van de presentaties: Programma_Referaten_10_december_2025.pdf

 

Aanmelden

Wil je deelnemen meld je dan aan: https://ggzbreburg.capp12.nl/open-courses/courses

Je dient je eenmalig te registreren. Klik op log in en vervolgens op maak een account aan (onderin). Registreer je gegevens en meld je aan.

Let op! De link staat, nadat je bent ingeschreven, in Leerplein bij berichten

 

Accreditatie:

Registreer op Leerplein eenmalig je beroepsvereniging en registratienummer. Dit doe je door in Leerplein op je initialen te klikken, daarna op instellingen, extern portfolio en vervolgens op ‘voeg toe’ te klikken.

Na registratie worden je punten automatisch bijgeschreven. In de folder zie je voor welke beroepsgroepen accreditatie is aangevraagd.

𝗢𝗿𝗮𝘁𝗶𝗲 𝗗𝗮𝗮𝗻 𝗖𝗿𝗲𝗲𝗺𝗲𝗿𝘀 'D𝗲𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀𝗶𝗲 𝗯𝗶𝗷 𝗷𝗼𝗻𝗴𝗲𝗿𝗲𝗻: 𝗵𝗼𝗼𝗽, 𝗮𝗮𝗻𝗽𝗮𝗸 𝗲𝗻 𝗶𝗺𝗽𝗮𝗰𝘁'

Op 6 november 2025 spreekt prof. dr. Daan Creemers van GGZ Oost Brabant zijn oratie uit aan de Radboud University. Daarmee aanvaardt hij zijn benoeming tot bijzonder hoogleraar Preventie en behandeling van depressie en suïcidaliteit bij adolescenten.

In zijn orgatie gaat Daan in op het ontstaan, de preventie en behandeling van depressie en suïcidaliteit bij jongeren – van beginnende somberheid tot ernstige, therapieresistente depressie. Centraal staat de zoektocht naar eerder, effectiever en persoonlijker behandelen, en naar een nauwe verbinding tussen wetenschap en praktijk.

Daan: “Deze leerstoel moet uiteindelijk een directe impact hebben op de levens van depressieve en suïcidale jongeren. Het gaat hierin wat mij betreft niet alleen over de inhoud of intensiteit van de behandelingen maar ook de wijze waarop we de zorg met elkaar organiseren.”

💻 De oratie begint om 15:45 uur in de Aula van de Radboud Universiteit. Aanmelden kan hier: Oratie professor Daan Creemers | Radboud Universiteit

🎤 Voorafgaand aan de oratie vindt om 12:30 uur het symposium ‘Wanneer wetenschap de zorg voor jongeren met depressie en suïcidaliteit versterkt’ plaats. Meld je hier aan: Aanmelden symposium - donderdag 6 november